Charakterystyczny zapach nowego materaca to efekt uwalniania się lotnych związków organicznych (LZO, ang. VOC) pozostałych po produkcji pianki – zjawisko nazywane „odgazowaniem”. Według Sleep Foundation taki zapach nie wiąże się ze znanym poważnym ryzykiem dla zdrowia, ale bywa uciążliwy, a osoby wrażliwe mogą odczuwać podrażnienie. Zwykle słabnie w ciągu kilku dni; najszybciej pomaga wietrzenie materaca bez pościeli w przewiewnym pomieszczeniu.

Skąd bierze się zapach nowego materaca

Pianki poliuretanowe powstają w procesie chemicznym, po którym w materiale zostają śladowe ilości lotnych związków. Po rozpakowaniu stopniowo uwalniają się one do powietrza – stąd zapach przypominający „nowość”, czasem z nutą chemiczną. Sleep Foundation wskazuje, że zjawisko dotyczy przede wszystkim materacy z pianką poliuretanową i termoelastyczną, a jest najbardziej odczuwalne w materacach pakowanych próżniowo, bo folia zatrzymuje związki aż do otwarcia paczki.

Na intensywność zapachu wpływają:

• ilość i rodzaj pianki (materac wysoki, wielowarstwowy pachnie zwykle mocniej niż topper 5 cm),
• sposób pakowania – szczelna folia „konserwuje” zapach,
• temperatura i wentylacja pomieszczenia,
• klej i tkaniny pokrowca.

Czy zapach nowego materaca jest szkodliwy?

Amerykańska agencja ochrony środowiska (EPA) podaje, że lotne związki organiczne pochodzą z wielu przedmiotów codziennego użytku – farb, lakierów, środków czystości, odświeżaczy powietrza, mebli – a ich stężenie w pomieszczeniach bywa wyższe niż na zewnątrz. Część LZO przy wysokim stężeniu i długiej ekspozycji może podrażniać oczy, nos i gardło. Dlatego EPA jako podstawowy sposób ograniczania ekspozycji wskazuje wentylację.

W przypadku materacy Sleep Foundation pisze, że zapach nie niesie znanych poważnych zagrożeń zdrowotnych. Rozsądna ostrożność wygląda tak:

• wietrz materac przed pierwszym spaniem,
• jeśli w domu jest niemowlę, osoba z astmą lub bardzo wrażliwa na zapachy – daj materacowi więcej czasu na wywietrzenie w innym pomieszczeniu,
• jeśli zapach jest bardzo intensywny i nie słabnie mimo wietrzenia, skontaktuj się ze sprzedawcą.

Jak szybko pozbyć się zapachu nowego materaca

Nie maskuj zapachu odświeżaczami powietrza ani perfumowanymi sprayami – same są źródłem LZO, więc tylko dokładają kolejne związki do powietrza w sypialni.

Jak długo utrzymuje się zapach

Najczęściej wyraźny zapach słabnie w ciągu kilku dni od rozpakowania, a w dobrze wietrzonym pomieszczeniu szybciej. Wiele sklepów zaleca, by przed pierwszym spaniem dać materacowi przynajmniej dobę na „oddychanie”. Materac piankowy z otwartą strukturą komórek i przewiewnym pokrowcem odgazowuje szybciej niż materac w szczelnej tkaninie.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie

• Certyfikaty tkanin – np. OEKO-TEX® STANDARD 100 oznacza, że tekstylia przebadano pod kątem substancji szkodliwych. Taki certyfikat ma m.in. nasz pokrowiec Silver.
• Zdejmowany pokrowiec – możesz go wyprać po rozpakowaniu.
• Rodzaj pianki – o tym, czym jest pianka poliuretanowa i co oznacza symbol T-25, piszemy w tekście pianka poliuretanowa w materacu.

Materace piankowe z pokrowcami zdejmowanymi na zamek znajdziesz w kategorii materace piankowe, a materace dwuwarstwowe z pianką HR w kategorii materace wysokoelastyczne.

Zapach nowego materaca a dziecko

Rodzice często pytają, czy materac do pokoju dziecka można rozpakować dzień przed użyciem. Bezpieczniej dać mu więcej czasu: rozpakuj materac kilka dni wcześniej i zostaw go w przewiewnym pokoju, który nie jest sypialnią dziecka. Wypierz pokrowiec (jeśli jest zdejmowany), zanim dziecko pierwszy raz na nim zaśnie. Ta sama zasada dotyczy materacy do łóżeczek turystycznych i składanych materacy dla gości.

Kiedy zapach powinien zaniepokoić

• zapach nie słabnie mimo kilku dni intensywnego wietrzenia,
• ma wyraźnie stęchły lub pleśniowy charakter – to nie odgazowanie, tylko wilgoć,
• pojawia się po zalaniu materaca lub długim przechowywaniu w zamkniętym pomieszczeniu,
• u domowników pojawiają się wyraźne dolegliwości – ból głowy, podrażnienie oczu czy dróg oddechowych.

W takich sytuacjach skontaktuj się ze sprzedawcą i opisz problem. Stęchły zapach starego materaca to zwykle sygnał, że trzeba go dokładnie wysuszyć albo wymienić – więcej o czyszczeniu w poradniku jak czyścić materac.

Najczęściej zadawane pytania