Pluskwy w materacu zdradzają się czterema śladami: rdzawymi plamkami na pościeli, ciemnymi kropkami wielkości kropki na końcu tego zdania, zrzuconymi wylinkami i jajami o długości około 1 mm. Szuka się ich przy latarce w szwach i lamówce materaca, pod metką, w ramie łóżka i w zagłówku — czyli w szczelinach, w które wchodzi krawędź karty płatniczej.

Amerykańska agencja EPA opisuje rozmiar dorosłej pluskwy prosto: owad jest mniej więcej tak gruby jak karta płatnicza, więc każda szczelina, w którą da się wsunąć kartę, jest dla niego kryjówką. To jest praktyczna miara, którą warto wziąć do ręki podczas kontroli — dosłownie.

Cztery ślady, które rozstrzygają

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim wymienia dokładnie te same miejsca: materace i zagłówki łóżek, ramy łóżek i szczeliny w meblach, listwy przypodłogowe i tapety, a dodatkowo plecaki, walizki i ubrania. Pluskwa nie przychodzi z brudu — przyjeżdża z walizką.

Jak przeszukać materac krok po kroku

1. Ściągnij całą pościel i odłóż ją od razu do worka, nie na podłogę obok łóżka.
2. Weź latarkę i kartę płatniczą. Latarka pokazuje kropki na białej tkaninie, karta sprawdza szczeliny.
3. Przejdź wzdłuż lamówki materaca — to jest pierwsze miejsce, od którego zaczyna się kontrolę. Szew, kant i wszystkie zakładki.
4. Zajrzyj pod metkę i pod zakładki przy zamku. Jeśli pokrowiec jest zdejmowany, rozepnij zamek i obejrzyj wnętrze pokrowca od spodu.
5. Obejrzyj ramę, stelaż i zagłówek, łącznie z łbami wkrętów i stykiem desek. EPA podaje, że owady pokonują od 1,5 do 6 metrów między kryjówką a miejscem żerowania, więc kryjówka nie musi być w samym materacu.
6. Na koniec sprawdź otoczenie łóżka: szafkę nocną, listwy, gniazdka, ramy obrazów.

Kontrolę robi się rano albo w ciągu dnia. Pluskwa żeruje nocą, więc za dnia siedzi w ukryciu i to ślady, a nie żywe owady, są głównym dowodem.

Co mówi pościel

Najczęstszym pierwszym sygnałem nie jest owad, tylko skóra i tkanina: swędzące ślady po ukąszeniach, czasem ułożone w krótkie serie, oraz drobne plamki krwi na pościeli. Sanepid wymienia wśród skutków ukąszeń świąd i obrzęki, reakcje alergiczne u osób wrażliwych, bezsenność i stres oraz infekcje skórne powstające od drapania. Reakcja skóry jest bardzo różna — brak widocznych śladów na ciele niczego nie wyklucza, dlatego materac i tak trzeba obejrzeć.

Pokrowiec na materac: bariera, nie środek owadobójczy

Tu trzeba postawić sprawę uczciwie, bo w internecie krąży odwrotna obietnica. Zdejmowany pokrowiec nie jest środkiem owadobójczym. Pokrowce zdejmowane na zamek pierze się w niskiej temperaturze podanej na metce, a niska temperatura pluskiew nie zabija: EPA podaje, że owad ginie dopiero wtedy, gdy temperatura jego ciała osiągnie 45°C. Sanepid dla tekstyliów zaleca pranie w temperaturze minimum 60°C, a dla rzeczy, których nie da się wyprać — mrożenie poniżej −18°C przez kilka dni.

Pokrowiec robi natomiast trzy rzeczy, które realnie pomagają. Po pierwsze, zamyka wnętrze materaca — zamek obiegający bok odcina dostęp do pianki i do szwów rdzenia. Po drugie, przenosi kontrolę na jedną, gładką powierzchnię, którą da się obejrzeć w kilka minut zamiast przeczesywać cały materac. Po trzecie, pozwala zdjąć i wyprać warstwę zewnętrzną zamiast wyrzucać cały materac. Jeśli Twój materac ma pokrowiec wszyty na stałe, przy podejrzeniu pluskiew jesteś w gorszej sytuacji — zostaje odkurzanie szwów i dezynsekcja. Modele ze zdejmowanym pokrowcem znajdziesz w kategorii materace piankowe, a same pokrowce na wymianę — w kategorii pokrowce na materac.

Kiedy materac nie nadaje się do uratowania

Decyduje stopień zasiedlenia, nie sam fakt znalezienia jednego owada. Pojedyncze ślady na lamówce przy całej reszcie czystej to sprawa dla odkurzacza i dezynsekcji. Jeśli jednak ciemne kropki i wylinki są w kilku miejscach materaca, a rdzeń jest rozpruty albo zbity, wymiana materaca bywa tańsza i szybsza niż kolejne zabiegi. Sanepid przestrzega wprost: pluskwy są bardzo odporne na domowe metody, a przy rozległym problemie potrzebna jest profesjonalna dezynsekcja — i zwykle obejmuje ona całe mieszkanie, nie samo łóżko.

Praktyczna kolejność jest więc taka: najpierw kontrola materaca i ramy, potem pranie tekstyliów w 60°C, potem dezynsekcja, a dopiero na końcu decyzja o nowym materacu. Odwrotna kolejność kończy się tak, że nowy materac trafia do pokoju, w którym owady nadal siedzą w listwach.

Najczęściej zadawane pytania